Slapen als een baby II: Het Ritueel

Als je baby niet goed slaapt, ben jij ook veel wakker. En dus ben je moe! Op televisie zie je dat vaak. Ouders van kleine babys, wallen onder de ogen, zwalkend over straat, slapend op het werk. Misschien overdreven (het is TV) maar soms lijkt het “er gewoon bij te horen”. Is dat nodig? Een beetje wel, ja. ‘s Nachts wakker worden is onvermijdelijk. Maar die wallen en het zwalken zijn overdreven. Daar kan je iets aan doen! En daar gaat dit artikel over.

“Moeder” is de overtreffende trap van “moe”.

Oma Proper

Iedere baby is anders

De ene baby slaapt letterlijk altijd en overal. Een tweede heeft een slaapliedje nodig en de derde wil graag dat het donker is. Smaken verschillen! En omdat niet al die voorkeuren aangeleerd zijn, kun je ze ook niet altijd voorspellen. Als je ontdekt wat jouw baby graag wil, pas je je daar op aan. Want dan slapen jullie beiden beter! En zo ontwikkel je langzaam het slaapritueel: je biedt wat je baby graag wil op een vaste, voorspelbare manier aan.

Wat gebeurt er als je je niet aan je baby aanpast? Als je haar dwingt, om welke reden dan ook, een ander ritme te volgen? Kun je waarschijnlijk wel raden: jij slaapt ook slecht! 

Waarom een slaapritueel?

“Dus, het is niet gewoon een kwestie van je baby in bed leggen en ze slaapt?” In het begin waarschijnlijk wel, want als ze nog heel klein zijn slapen ze bijna constant. Dat is normaal. En in die tijd begin je met het ontwikkelen van gewoontes: liedje zingen, flesje geven, wiegen, slapen. Je baby went aan zo’n volgorde. Het wordt een ritueel. Maar na een tijdje zijn ze steeds langer wakker. En jullie gewoontes veranderen: je laat je kind eens bij opa en oma logeren, of hij gaat naar het kinderdagverblijf. Maar je baby is gewend aan een vast, vertrouwd ritueel! Slaapt hij nog als dat ritueel niet gevolgd wordt? Mocht je in die valkuil getrapt zijn, lees dan zeker binnenkort mijn volgende artikel! En bedenk je dat het afleren van rituelen een hoop tijd, moeite en soms tranen kost! (En niet alleen van je baby…).

Bijvoorbeeld, je wiegt je baby graag in slaap. Vind je gezellig, en je baby ook. Werkt prima. Dat lijkt ideaal – of toch niet? Maar wat als ze op het kinderdagverblijf de tijd niet hebben om jouw kleintje (en al die anderen) rustig in slaap te wiegen? In die andere omgeving, waar je baby juist haar rust nodig heeft, kan ze niet in slaap vallen als jij er niet bent. 

Maak het ritueel dus niet afhankelijk van jouw aanwezigheid, maar van een knuffel, een lapje of iets dergelijks. Je geeft je baby bijvoorbeeld een wakker- en een slaap-knuffel. Omdat ze haar slaapknuffel heeft (want die ligt in bed) weet ze wat er gaat gebeuren! Op die manier kun je het ritueel heel makkelijk meenemen naar een andere plek! Zo is je baby rustiger en zal gemakkelijker zonder jou in slaap kunnen vallen. 

Hoe werkte dat bij mij?

Toen mijn eerste kind net geboren was, had ik nog geen ritueel, geen idee en ook geen strategie. Ik deed maar wat. De eerste weken sliep hij lekker knus en geborgen bij mama in de buurt. Tot zover ging het prima. Na een maand of drie liet ik hem steeds meer in zijn eigen kamer slapen. Maar sommige kinderen huilen voor ze gaan slapen.

Zo ook met onze Erik. Na eerst even rustig tegen zijn knuffel gebrabbeld te hebben, begon hij te huilen. Dat vond ik heel erg frustrerend en heel erg moeilijk. Mijn kind huilde, ik wilde hem helpen! Maar door hem te troosten werd het eigenlijk alleen erger en langduriger. Hij huilde niet hysterisch en ook niet door pijn – dat klinkt anders – maar wel constant.  Omdat ik niet begreep hoe dat kwam werd ik onzeker, en omdat ik niet goed sliep steeds vermoeider. Het was tijd om iets te veranderen! 

In overleg met de huisarts en het consultatiebureau hebben we toen besloten een slaapritueel te ontwikkelen. We brachten hem rustig naar bed, terwijl we zachtjes vertelden wat we deden. We sloten langzaam de gordijnen. We zorgden voor een zacht muziekje. En we gaven hem de ruimte om te huilen. Waarop hij bijna iedere keer, binnen tien minuten huilen, in slaap viel. Kon je de klok op gelijk zetten. En soms, als dat niet gebeurde, herhaalden we dat hele ritueel nog eens.

Rituelen werken voor ons dus prima. Mijn kind sliep beter, ik sliep beter en was minder onzeker. Dus heb ik toen ook een heel dagritme gemaakt. Zo hoefde ik niet na te denken over wat ik moest doen; alles lag min of meer vast.

  1. Voeden en verschonen
  2. Samen spelen
  3. Alleen spelen
  4. Naar bed

Dit herhaalde zich drie keer op een dag. En ik had voor ik elk moment dat de baby alleen speelde of in bed lag, iets voor mezelf opgeschreven. Een vast moment voor opruimen, bijslapen (heel belangrijk!), of zelf lekker douchen. Op die manier zorgde het eenvoudige ritueel voor rust en stabiliteit in ons gezin!

Suggesties bij het opbouwen van een gezond slaapritueel:

  • Wees ontspannen als je je baby naar bed brengt. Je baby kopieert jouw gedrag dus als jij nerveus doet, zal hij dat ook zijn.
  • Breng je baby iedere dag op (ongeveer) dezelfde manier naar bed, hoe saai dat ook lijkt. Voor je baby is dat geruststellend want ze weet van tevoren wat er gaat gebeuren!
  • Leer te herkennen wanneer je baby moe is (hoe je dat doet kun je hier lezen) en begin het slaapritueel op tijd. Want baby’s worden niet moe van korte slaapjes maar wel van te lang wakker zijn!
  • Als je baby ongeveer 2 maanden oud is, kent zijn leven meer rust en samenhang. Dit is een goed moment om zijn slaapplaats wat verder weg te zetten.
  • Leg je baby in bed als hij nog wakker is. Zo ziet ze waar ze is, en went daar aan.
  • Probeer overdag veel fysiek contact met je baby te hebben zodat hij je aanwezigheid ‘s nachts minder nodig heeft.
  • Wees bij nachtvoedingen zo stil en rustig mogelijk en bewaar knuffelige, speelse momenten voor overdag. Als het ‘s nachts gezellig is, wil je baby niet meer slapen.
  • Zorg goed voor jezelf! Je baby is belangrijk, maar niet belangrijker dan jij.

Wat kun je beter niet doen:

  • Je frustraties en vermoeidheid voor jezelf houden. Een jonge baby kost heel veel energie. En als ze veel huilt kan dat behoorlijk aan je zenuwen knagen. Praat met je partner of je omgeving. Zorg dat je die spanning kwijtraakt want ook dat draag je over op je baby!
  • Alles per se zelf willen doen. Er zijn mensen die je willen helpen, en dat prima kunnen. Zelfs als hun manier anders is dan de jouwe.
  • Wacht, ik zeg het gewoon nog een keer! Doe niet alles zelf, en houd je vermoeidheid geen geheim. Vraag hulp aan mensen die je vertrouwt want een goede moeder weet wanneer ze hulp moet inschakelen!
  • Maak een slapende baby niet wakker, tenzij daar medische redenen voor zijn.
  • Te snel van je ritueel afwijken. Geef jezelf en de baby ongeveer 2 weken om te wennen aan het ritueel. Daarna kun je je ritueel waar nodig bijschaven.
  • Op een gehaaste, onverwachte of luidruchtige manier je kind in bed leggen. 
  • Veel speeltjes in bed leggen. Dat kan de baby teveel afleiden. Een knuffel en een speentje is meer dan genoeg.
  • Het slaapritueel vormen rond jouw behoeften. Kijk naar wat je baby nodig heeft!
  • Telkens als je baby huilt eten geven. Het is verleidelijk om voeding als troost te bieden maar je baby gaat eten als troost zien, met alle gevolgen van dien. Als je denkt dat je baby echt honger heeft, kun je met een vinger over haar wang te strijken. Ze zal haar hoofd naar die kant rukken alsof haar leven ervan af hangt!

Conclusie

Ik houd van rituelen want die geven me duidelijkheid. En het scheelt heel veel tijd als je niet steeds hoeft te bedenken wat je moet doen. Dus ben je (redelijk) ontspannen. En voor je kind is het leven duidelijk en herkenbaar. Dat geeft een gevoel van veiligheid!

En dat gevoel, die veiligheid, is de gouden sleutel om je baby nieuwe dingen te leren. Je baby weet dat, hoewel er soms kleine dingen veranderen, de basis hetzelfde blijft. Daardoor zal hij die kleine veranderingen veel sneller accepteren! Zo wordt de wereld voor iedereen overzichtelijk en vertrouwd, kun jij meer genieten van je kraamtijd en kan je baby gezonder ontwikkelen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.